EnglishΟστικοί τραυματισμοί υπέρχρησης σε αθλούμενες και αθλήτριες
Τα οστά, όπως οι μύες και οι τένοντες, υφίστανται και αυτά την επίδραση της άσκησης. Έτσι όταν η προπόνηση χαρακτηρίζεται απο την σωστή ένταση και την ποσότητα, τότε τα οστά βελτιώνουν την σύστασή τους, αποκτώντας μεγαλύτερη αντοχή, και οπωσδήποτε αντιμετωπίζουν μελλοντικά καλύτερα την οστεοπόρωση. Αντίθετα, όταν η άσκηση είναι υπερβολικά έντονη και με μεγάλη συχνότητα, τότε οδηγούμαστε στον τραυματισμό των οστών. Οι τραυματισμοί αυτοί, χωρίζονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες , στους οξείς τραυματισμούς (κατάγματα), και στους χρόνιους. Έτσι λοιπόν, η μακροχρόνια επανειλημμένη υπερεπιβάρυνση, οδηγεί στην προοδευτική αποδόμηση του οστού, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στα λεγόμενα "κατάγματα εκ καταπονήσεως" ή "κοπώσεως".
Τα τελευταία χρόνια, έχει σημειωθεί αύξηση της εμφάνισης των καταγμάτων κοπώσεως, και αυτό οφείλεται σε δυο λόγους : Αφ'ενός η όλο και περισσότερο αυξανόμενη συμμετοχή των γυναικών σε αθλητικές δραστηριότητες μέσου επιπέδου (μαζικός αθλητισμός),αλλά και υψηλού επιπέδου (Πρωταθλητισμός), και αφ'ετέρου η εξειδίκευση και γνώση του Ιατρικού κόσμου, οδήγησε στην κατανόηση αυτής της τραυματιολογικής οντότητος, καθώς και στην ακριβέστερη διάγνωσή της.
Η συνχότητα πρόκλησης των οστικών τραυματισμών υπέρχρησης, καταγράφηκε απο εμάς στο Ιατρικό Κέντρο ΣΕΓΑΣ Θεσσαλονίκης απο το 1989 μέχρι και σήμερα, σε 40 αθλητές-τριες με κατάγματα κοπώσεως, και η αναλογία μεταξύ ανδρών και γυναικών ήταν 1:1, αν και στην διεθνή βιβλιογραφία η αναλογία αυτή είναι 3:1.
Σημαντικά στοιχεία που προέκυψαν επίσης απο την ανάλυση των δεδομένων μας ήταν :
- Αύξηση της συχνότητας εμφάνισης κατά τους μήνες Ιανουάριο, με ποσοστό 17,5% και Μάρτιο με ποσοστό 20%, και το δεδομένο αυτό σίγουρα έχει να κάνει με την προπονητική επιβάρυνση αυτά τα χρονικά διαστήματα, και
- το μεγαλύτερο ποσοστό εντόπισης, 52,3%, εμφανιζόταν στην κνήμη με δεύτερη κατά σειρά εντόπισης τα οστά του άκρου ποδός με ποσοστό 43,2%.
Τα κατάγματα κοπώσεως για εμάς, αποτελούν μια καθημερινή κλινική πρόκληση, διότι αφ΄ενός στην προηγούμενη δεκαετία αποτελούσαν μια σχεδόν άγνωστη αθλητιατρική τραυματιολογική οντότητα, η οποία εκαλύπτετο με τον νεφελώδη όρο περιοστίτιδα, και αφ΄ετέρου οι κλασσικές απεικονιστικές μέθοδοι - ακτινογραφίες- δεν δυνατο να αναδείξουν την βλάβη. Συνήθως οι αθλήτριες προσέρχονται αναφέροντας σταδιακή έναρξη των ενοχλημάτων απο 3-4 εβδομάδες. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώνουμε πόνο τοπικά, και σε ορισμένες περιπτώσεις οίδημα και ερυθρότητα. Πάντοτε χρησιμοποιούμε τηνΔιαγνωστική Δοκιμασία Υπερήχων (ΙΚΑΚ ΣΕΓΑΣ) και την Σπινθηρογραφική Μελέτη.
Ένα απο τα προβλήματα στην διάγνωση είναι οτι, παλαιότερα κυρίως, έπρεπε να πείσουμε τον αθλητή και προπονητή, αλλά πολλές φορές και τους ακτινολόγους, για την αναγκαιότητα διενέργειας αυτών των εξετάσεων.
Με την Σπινθηρογραφική Μελέτη, έχουμε την δυνατότητα να καθορίσουμε επακριβώς την εντόπιση της βλάβης, την έκταση και τον βαθμό σοβαρότητος. Εδώ θα πρέπει να διευκρινήσουμε οτι η Σπινθηρογραφική μελέτη τριών φάσεων, με γ camera με τεχνίτιο 99, καθορίζει τον βαθμό αποδόμησης του οστού. Έτσι λοιπόν τα Κατάγματα κοπώσεως είναι όρος κατ΄εφημισμόν, διότι στην πραγματικότητα πρόκειται για αποδώμηση των οστών, η οποία κατατάσσεται σε τέσσερις βαθμούς σοβαρότητος (1ος,2ος,3ος,4ος). Ο μεγαλύτερος βαθμός αποδόμησης του οστού, δηλαδή ο 4ος,συνοδεύεται και απο λύση της συνέχειας του οστού,έχουμε δηλαδή Κάταγμα κοπώσεως. Ακομη μετα από τα ευρηματα του σπινθηρογραφηματος απαιτηται Μαγνητικη τομογραφια καθως Και πληρης αιματολογικος ελεγχος
Προδιαθεσικοί παράγοντες
Σημαντικό στοιχείο στην συνολική θεραπευτική αγωγή των καταγμάτων κοπώσεως, είναι και ο καθορισμός των προδιαθεσικών παραγόντων που οδήγησαν στην εμφάνιση του τραυματισμού, καθώς και η αντιμετώπισή του κατά την διάρκεια της αποκατάστασης. Οι προδιαθεσικοί παράγοντες, χωρίζονται σε τρείς μεγάλες κατηγορίες :
- Μηχανικοί
- Ορμονικοί
- Διατροφικοί
Στους Μηχανικούς παράγοντες εντάσσουμε κατά σειρά αξιολόγησης:
- την προπονητική επιβάρυνση
- τις κατασκευαστικές ιδιομορφίες
Στους Ορμονικούς παράγοντες εντάσσουμε τις διαταραχές της Εμμήνου ρύσεως, και τέλος στους Διατροφικούς παράγοντες εντάσσουμε:
- την μειωμένη πρόσληψη θερμίδων
- την μειωμένη πρόσληψη Ασβεστίου.
Αντιμετώπιση
H αντιμετώπιση των καταγμάτων κοπώσεως, στηρίζεται:
- στην τροποποίηση της προπονητικής επιβάρυνσης
- στην χρήση Μηχανοθεραπευτικής Φυσιοθεραπευτικής αγωγής
- στην διόρθωση πιθανών προδιαθεσικών παραγόντων
- στην σταδιακή επανένταξη στις αθλητικές δραστηριότητες.
Ο χρόνος ο οποίος απαιτείται για την επανένταξη τού αθλητή-τριας, είναι ανάλογη του βαθμού σοβαρότητοςτης αλοιώσεως του οστού, και κυμαίνεται απο 4 εως και 16 εβδομάδες. Τα κατάγματα κοπώσεως αποτελούν μια απο τις σοβαρότερες αθλητικές κακώσεις υπέρχρησης. Αρκετά συχνά δεν διαγιγνώσκονται, με αποτέλεσμα την μακροχρόνια ταλαιπωρία των αθλητών-τριών, με ακατάλληλες θεραπευτικές αγωγές ή και με χειρουργικές επεμβάσεις.
Πιστεύουμε οτι η γνώση μαζί με την απαιτούμενη εξειδίκευση, οδηγούν στην σωστή διάγνωση και την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή των καταγμάτων κοπώσεως, και έτσι αποφεύγεται η ταλαιπωρία των αθλητών-τριών, οι οποίοι κατόπιν επανεντάσσονται με ασφάλεια στις προπονητικές τους δραστηριότητες. Λόγω του οτι η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπευτική αγωγή, προτείνουμε πρόληψη που αφορά:
- Σωστή εκπαίδευση προπονητών -αθλητών -Ιατρών -Φυσιοθεραπευτών.
- Σωστός προπονητικός σχεδιασμός και αποφυγή επιβάρυνσης.
- Αξιολόγηση των δεδομένων για τις περιόδους που εμφανίζονται υψηλά ποσοστά τραυματισμών (Ιανουάριος-Μάρτιος).
- Ευαισθητοποίηση και γνώση για την προπόνηση των μικρών αθλητών.Όπως είπε ο Αριστοτέλης, τα παιδιά δεν είναι μικρότερα σε μέγεθος απο τους μεγάλους.
- Έλεγχος άλλων παραγόντων φαινομενικά άσχετων, όπως διατροφή, ορμονικές διαταραχές, κ.α.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Bennel KL, Risk factors for stress fractures in female track & Field athletes:A retrospective analysis. Clin J Sports Med. 5:229-235, 1995.
- Frusztajer NT, Nutrition and the incidence of stress fractures in ballet dancers. Am J Clin Nutr. 51:779-783, 1990.
- Hulco A, Stress fractures in athletes. Int J Sports Med 8:221-226, 1987.
- ΙΚΑΚ ΣΕΓΑΣ, Στατιστική καταγραφή καταγμάτων Κοπώσεως, 1998.
- Νattir Aurelia, Stress injury to bone in the female athlete. Clin in Sport Med 197-124,1997.
Διαβάστε άλλα Άρθρα - Διαλέξεις
Πρόσφατες Ανακοινώσεις
Παρασκευή, 03 Σεπ 2010
2ND Congress European College of Sport & Exercise Physicians 12TH Annual Scientific Conference in SEM QMUL CSEM
Πρόσφατα Άρθρα
Laser στην Αθλητιατρική
Η θεραπεία laser αποτελεί μια ακίνδυνη και χωρίς πόνο θεραπευτική μέθοδο με την οποία μπορούμε να αντιμετωπίσουμε όχι μόνο τον απλό καθημερινό πόνο αλλά και τα πολύ σοβαρά προβλήματα του ασθενούς σε αρθρώσεις, μύες, τένοντες κ.λ.α. παθήσεις.
Σύνδρομο Κοιλιακών Προσαγωγών
Τενοντοπάθεια των προσαγωγών, Τενοντοπάθεια του λαγονοψοίτη, Τενοντοπάθεια του ορθού κοιλιακου, Κάταγμα εκ κοπώσεως του ηβικού οστού, Κάταγμα εκ κοπώσεως του αυχένα του μηριαίου, Τραυματικη Ηβική osteitis, Βουβωνοκήλη, Κήλη των αθλητών, Παγίδευση του θυρεοειδούς νεύρου
Ten year follow-up study comparing conservative versus operative treatment
Verhaar Br. J. Sports Med. 2009;43;347-351
ABSTRACT
Objective: To compare long term outcome of highly active patients with anterior cruciate ligament ruptures treated operatively versus non-operatively.Design: We reviewed high level athletes with an anterior cruciate ligament rupture on either MRI or arthroscopic evaluation more than 10 years previously, who were treated conservatively. They were pair-matched with
patients who had had an anterior cruciate ligament reconstruction with bone-patella-tendon-bone, with respect to age, gender and Tegner activity score before injury.Participants: In total 50 patients were pair-matched.Results: We found no statistical difference between the patients treated conservatively or operatively with respectto osteoarthritis or meniscal lesions of the knee, as wellas activity level, objective and subjective functional outcome. The patients who were treated operatively had a significantly better stability of the knee at examination.conclusion: We conclude that the instability repair using a bone-patella-tendon-bone anterior cruciate ligament reconstruction is a good knee stabilising operation. Both treatment options however show similar patient outcome at 10 year follow up.
D E Meuffels, M M Favejee, M M Vissers, M P Heijboer, M Reijman and J A N
ACL injuries. Diagnosis, treatment and rehabilitation
The ability to recognize the ACL deficient knee is lacking, even among orthopaedic surgeons. The history of an acute ACL tear is remarkably constant, because the injury is often non contact, and patients usually report a twist on the flexed knee, turning to the same side as the injured knee, although hyperextension or direct injury is the cause in some sports. Patients often remember a loud pop, but, because there are no nociceptors in the ACL, pain is not an immediate feature in the isolated lesion. Players may attempt to continue to play, but they usually stop because the knee feels insecure. Pain ensues in association with a hemarthrosis: 70% of acute hemarthroses of the knee are associated with a tear of the ACL. The diagnosis must be confirmed before treatment is offered.
